Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny
6 maja 2026, 07:31Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.
Eksterminacja wirusów
13 lutego 2007, 15:28Podczas gdy ekolodzy martwią się o szkody wyrządzane przez człowieka innym gatunkom, biolodzy z Yale University próbują schwytać wirusy w pułapkę środowiska wymuszającego ich wyginięcie (Ecology Letters).
Krowa zamiast kompasu
26 sierpnia 2008, 09:50Krowy kojarzą nam się z wieloma rzeczami, m.in. mlekiem, łatami i spokojnym usposobieniem. Nikt jednak do tej pory nie zauważył, że działają jak miniaturowe magnesy. Zawsze ustawiają się w linii północ-południe (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Zmienia się w kilka sekund
15 lipca 2009, 10:37Nasz mózg dostosowuje tor przesyłania sygnałów nerwowych do zaistniałej sytuacji, np. zablokowania używanych wcześniej ścieżek, w ciągu zaledwie kilku sekund. Jest zatem bardziej elastyczny niż dotąd sądzono, a zawdzięczamy to sieci uśpionych połączeń (Journal of Neuroscience).
Ślimak na narkotykach o naszej pamięci
28 maja 2010, 11:34Błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis) pomaga naukowcom zrozumieć efekty wpływu metamfetaminy na mózg. Okazuje się, że pod jej wpływem powstają wyjątkowo silne wspomnienia, których niemal nie sposób zapomnieć. Można więc przejść odwyk w ośrodku, ale po powrocie do starego środowiska zapach czy widok czegoś znajomego na nowo sprowadzą na złą drogę (Journal of Experimental Biology).
Efekt nocebo niweluje działanie silnego opioidu
18 lutego 2011, 10:00Negatywne nastawienie do leczenia może znieść efekty działania silnego leku przeciwbólowego – ujawniło badanie obrazowe mózgu przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego (Science Translational Medicine).
Nieludzka samoświadomość
22 marca 2012, 18:12Zdaniem profesora Davida Smitha z University of Buffalo, jednego z najwybitniejszych specjalistów zajmujących się psychologią porównawczą, coraz większa liczba naukowców wyraża pogląd, że zwierzęta posiadają podobne zdolności metapoznawcze co ludzie
Gruczoły potowe odgrywają kluczową rolę w gojeniu ran
27 listopada 2012, 17:43Gruczoły potowe odpowiadają nie tylko za chłodzenie organizmu, ale i za gojenie ran. Dotąd sądzono, że oparzenia czy wrzody zasklepiają się dzięki nowym komórkom z mieszków włosowych albo nietkniętej skóry na brzegach uszkodzenia. Teraz okazuje się, że ważną rolę odgrywają również komórki macierzyste z unikatowych dla naczelnych ekrynowych gruczołów potowych.
Kawa i piwo wpływają na długość telomerów
6 grudnia 2013, 12:19Profesor Martin Kupiec i jego zespół z Wydziału Biotechnologii i Mikrobiologii Molekularnej Uniwersytetu w Tel Awiwie odkryli, że kawa i piwo w różny sposób wpływają na genom. Uczeni, pracując na drożdżach, stwierdzili, że kofeina skraca, a alkohol wydłuża telomery
Zięby budują gniazda z insektycydem dostarczonym przez człowieka
6 maja 2014, 16:43Zięby z Galapagos są skłonne wykorzystać materiał budowlany z ludzkim insektycydem, chroniąc w ten sposób pisklęta przed wysysającymi krew larwami pasożytniczej muchówki Philornis downsi. Gdy naukowcy z Uniwersytetu Utah zamontowali dozownik z bawełną nasączoną permetryną, ptaki pobierały ją i wplatały w gniazdo.
